Gebelikte ortaya çıkan bulantı ve kusmaların oluşturduğu duruma hiperemezis gravidarum denir. Sıklığı günde bir veya birkaç kez kusma olabileceği gibi genellikle ilk üç ay içerisinde şiddeti azalır ve düzelir. Sebebi tam olarak bilinmemekle beraber gebelikte artan hormonların neden olduğu ve bazı duygusal durumların (kadının veya ailenin gebeliğe hazır olmaması, eşler veya aile içi uyumsuzluk ) da etkili olduğu düşünülmektedir.
Gebeliğe bağlı kusma annenin hayat konforunda bazen ciddi bozulmalara yol açabilir.Hatta günümüzde çalışan bir çok kadının işine devam etmesini engelleyebilmesi açısından öneme sahiptir.Kilo vermenin ve beslenme bozukluğunun da eşlik ettiği b u durum nedeniyle anne ve bebek de bazen sıkıntıya düşmektedir.
Yaklaşık 1000 kadından 1 ila 10 ‘nda görülür.
Kadının yaşı ,sosyokültürel durumu, aile yapısı yaşadığı çevrede bu duruma etki edebilecek faktörlerdendir.
Gebelik bulantısının seyri değişkenlik göstermekle birlikte genellikle gebeliğin ilk üç ayı içinde şiddetini yitirmektedir.Bazı gebelerde hiç bulantı olmayabileceği gibi bazı gebelerde de doğuma kadar devam eden kusma durumları da görülmektedir. Genellikle sabahları olan bu bulantı kusmalar gün içinde şiddetini yitirebilmektedir.
Gebelikteki bulantıyı ve kusmayı engellemek için bazı basit önlemler alınabilir.Bunlar:
- Sabahları uyandıktan sonra yataktan hemen kalkılmaması ,biriki tuzlu kraker vs . yedikten ve bir süre dinlendikten sonra bir miktar tok karnına yataktan kalkılması
- Genellikle mevsime uygun hormonsuz sebze ve meyvelerin tüketilmesi
- Sık sık ve az miktarda , ara öğünlere dikkat ederek yemek yenmesi.
- Sıvı tüketimi sırasında da bir defada fazla miktarda almak yerine yine sık ve az miktarda tüketilmesi
- Gebenin daha çok sevdiği gıdaları tüketmesi, herhangi bir gıdaya beslenmeye zorlanmaması
- Hafif ve kuru gıdalar(kraker , grisini , beyaz leblebi gibi ) tüketilmeye çalışılması.
Bazen bu önlemler yetersiz kalır ve gebenin hastanede tedavisi yapılması gerekir. Bu durumda gebeye serum (şekerli sıvı), b vitamini , c vitamini ve bulantı önleyici ilaçlar verilebilir. Bazı solunum yolu hastalıkları ve önceki mide rahatsızlıkları da bulantışiddetini artırabileceği için bunlar için de ek tedaviler uygulanabilir.Amaç gebenin sürekli hastanede kalmasının gerekmeden evde beslenebilir hale gelmesi ve gebeliğin bu zorlu dönemini anne ve bebeğin zarar görmeden atlatabilmesini sağlamaktır.
Gebelik bulantı kusması için bazen ilaçlar kullanılabilir. Ancak herhangi bir ilaç kullanılmadan önce doktora danışılması şarttır.
Gebelikte bu aşırı bulantı kusma sonrasında bazen ağızdan kan gelmesi olabilir, diş etleri kanayabilir , dişlerde çürükler oluşabilir. Bu yüzden gebe kalmadan önce veya gebelikte bir diş hekimine muayene olunmalı , dişler düzenli olarak mine koruyucu dişmacunlar ile yumusak diş fırçaları ile fırçalanmalıdır.ağızdan kan bazen asitin yarattığı tahrişle genizden de gelebilir. Şüphelenilen durumda mutlaka doktora danışılmalıdır.
